‘Geef burgers de ruimte, dan borrelen vanzelf mooie dingen op’

5 Feb 2015

Hambaken is een wijk met veel culturen, of zoals kwartiermaker Loes Leatemia van de gemeente ’s-Hertogenbosch het verwoordt: ‘een rijkdom aan talenten’. Het leegstaande gebouw bij het winkelcentrum is door de buurtbewoners omgetoverd tot buurtonderneming. Het idee is dat bewoners hier zelf dingen organiseren, voor en door Hambaken.

Leatemia: ‘Alles komt uit de mensen zelf. Hoe meer mensen meedoen, hoe meer ze te zeggen hebben.’ Er is een bibliotheek, een speelotheek, een bar, een huiskamer om te flexwerken en er worden activiteiten georganiseerd.

Vijftig bezoekers van Festival de Energieke Samenleving hebben plaatsgenomen in het wijkcentrum, waar koffie en zelfgemaakte bladerdeeghapjes worden geserveerd. Na uitleg over de buurtonderneming mag de zaal vragen stellen.

Drie vragen

De drie meest prangende vragen aan kwartiermaker Leatemia:

1. Hoe zit het met de financiering?

‘De vraag “wat kost het?” zou ik willen omdraaien: wat levert het op? In wijkcentrum Noorderpoort wordt waarde gecreëerd. Het is een oefenplek waar bewoners aan de slag kunnen in de horeca, schoonmaak of beheer. Het is belangrijk dat de gemeente beseft dat er ook in de zogenaamde probleemwijken talenten zijn. Bij aanbestedingen zou de gemeente zaken kunnen uitbesteden aan de buurt, zoals groenbeheer. Want uiteindelijk is het de bedoeling dat dit een economisch duurzame onderneming wordt.’

2. Leuk zo’n burgerinitiatief, maar waar begin je nu?

‘Begin bij actieve burgers, ga daarmee praten. Beetje bij beetje ontstaat er een groeiend netwerk. Verder moet je open kunnen luisteren naar wat mensen zélf willen. Benader mensen als individuen, kijk wat ze op individuele basis kunnen doen. Benader ze niet als groepen, want groepen hebben conflicterende belangen.’

3. Wat is de rol van de gemeente?

‘Normaal gesproken verzinnen professionals dingen voor burgers. Ik raad ambtenaren aan om niet met eigen ideeën te komen. Geef burgers de ruimte, dan borrelen er vanzelf mooie dingen op. De gemeente denkt mee als partner en ondersteunt met faciliteiten. In dit geval met een leegstand pand.’

Meer informatie

  • Dit artikel van Ellen Weber is overgenomen uit het 3D-Journaal, een nieuwsbrief over decentralisaties in het sociaal domein met achtergrondverhalen, polls, de vraag van de week etc. Wilt meer lezen, meld u dan aan voor het 3D-Journaal via de Startpagina VNG-fora.
”Waar sta jij voor op” – 10 jaar Amsterdam in Dialoog

”Waar sta jij voor op” – 10 jaar Amsterdam in Dialoog

28 Oct 2014

Vrijdag 7 november vindt de Amsterdamse Dag van de Dialoog plaats, inmiddels het tiende jaar. Aan een paar honderd tafels in de stad organiseren Amsterdammers gesprekken met stad- en buurtgenoten over wat hen raakt, beweegt, verbaast, verontrust of  verheugt.  Bindmiddel is de dialoog, een gespreksmethode waarbij mensen in een kleine kring persoonlijke ervaringen en dromen uitwisselen. Het is een onderzoekend gesprek dat nieuwe inzichten en ideeen kan brengen. Het thema voor dit jaar is “Waar sta jij voor op?”; een thema dat iedere  tafelorganisator zelf nog nader kan invullen.

Schleijpen & Leatemia werken al geruime tijd met de gespreksmethode omdat de dialoog mensen met verschillende achtergronden aan tafel met elkaar kan verbinden. Als bestuurslid van Amsterdam Dialoog zetten zij zich actief in voor het initiatief, dat – na 10 jaar financiele steun van een aantal grote organisaties in de stad – vanaf 2015 gaat draaien als zelfstandig burgerinitiatief.

De aftrap van de Dag van de Dialoog is op vrijdag 7 november in het Lloyd Hotel aan de Oostelijke Handelskade tussen half 9 en half 12, met ontbijt en dialoog. ’s Middags organiseren Schleijpen & Leatemia op hun kantoor in de Transvaalbuurt een dialoogtafel met vrouwen uit de buurt om te onderzoeken waar zij – samen – voor op willen staan.

 

Netwerk Lokale Lente blijft groeien

Netwerk Lokale Lente blijft groeien

28 Sep 2014

De herfst heeft zijn intrede gedaan, maar de lokale lente gaat gewoon door. Door grootschalige reorganisaties binnen de gemeente, een nieuw college van B en W, de instelling van bestuurscommissies, en forse koerswijzigingen bij de woningcorporaties, lijkt lokale samenwerking op buurtniveau soms geheel van de stedelijke agenda verdwenen. Ondertussen zetten steeds meer Amsterdammers zich samen in voor hun buurt. Het aantal wijkondernemingen in de stad groeit, en naast de pioniers is een tweede generatie van ondernemende wijkbewoners opgestaan. Juist in gebieden als Nieuw-West, Noord en Zuidoost, waar nog veel in buurten moet worden geïnvesteerd. Deze nieuwe generatie wil een belangrijke bijdrage leveren in de stad, en zoekt naar praktische en strategische samenwerking. Bijvoorbeeld in de zoektocht naar nieuwe kansen en kwaliteit in de lokale zorg, welzijn en jeugdzorg.

Het netwerk Lokale Lente is een vitaal netwerk. Schleijpen & Leatemia blijven zich daar voor inzetten. Door het leggen van de nodige verbindingen op issues als buurtfondsen en buurtrechten, door positionering van de wijkondernemers in het lokale politieke debat, of door positie in te nemen als nieuwe praktijkexperts in bijvoorbeeld de gemeentelijke werkconferentie Dragende Samenleving op 4 juni jl.

 

Noorderpoort Samen Doen opent haar deuren

1 Sep 2014

‘s-Hertogenbosch heeft haar eerste wijkonderneming in de wijk De Hambaken. Zaterdag 30 augustus vond de feestelijke opening plaats door wethouder Jeroen Weyers. Kwartiermaker Loes Leatemia heeft de afgelopen maanden gewerkt aan het vormen van een community van bewoners en ondernemers uit de wijk om invulling te geven aan  de Noorderpoort. Het gebouw stond al twee jaar leeg en was speelbal geworden van een aantal bewonersgroepen die het gebouw wilden beheren. Nu staat er een groep van 25 actieve bewoners die gezamenlijk het beheer, exploitatie en programmering van de buurtonderneming uitvoeren.

In het komend half jaar werkt Loes aan de doorontwikkeling van deze buurtonderneming, door de community verder door te ontwikkelen, bewoners en ondernemers te coachen en door een nieuw financieringsmodel of een wijkinvesteringsfonds op te zetten. Zie ook facebook.com/NoorderpoortSamenDoen

Boekpresentatie ‘Pioniers in de Stad’

Boekpresentatie ‘Pioniers in de Stad’

1 Mar 2014

BOEKPRESENTATIE ‘PIONIERS IN DE STAD’ 6 EN 11 MAART
Productie Lokale Lente – uitgever trancitxvaliz

Leegstaande panden, het ontbreken van sociale netwerken en het wegvallen van subsidies voor
buurthuizen … aanleidingen voor bewoners om zelf het initiatief te nemen.

Na twee jaar van wijkondernemerschap in Amsterdam zijn concrete antwoorden van actieve mensen en 24 initiatieven gebundeld. Dit boek schetst het beeld van binnenuit. In 4 thematische hoofdstukken wordt de maatschappelijke
betekenis beschreven en worden conclusies getrokken voor de komende tijd. Tenslotte zijn er columns van Jan Rotmans, Joost Beunderman, Achmed Baâdoud, Jurgen van der Heijden en Nies Medema.

Donderdag 6 maart 2014, 17.00 uur, De Nieuwe Boekhandel, Bos en Lommerweg 227, Amsterdam (aanmelden: ramon@schleijpen-leatemia.nl)
&
Dinsdag 11 maart 2014, 20.00 uur, tijdens het lijststrekkersdebat in Pakhuis de Zwijger,
Piet Heinkade 179, Amsterdam (aanmelden:http://www.dezwijger.nl/94371/nl/stad-van-mijn-dromen-3)

Opening Cruquiusgilde

Opening Cruquiusgilde

12 Jan 2014

Wat? De opening van het Cruquiusgilde

Waar? Cruquiusweg 124, Amsterdam Oost.

Wie? Erwin Schuster, Frodo Willemsen, Pepijn van Waning, Lieke Thesingh (wethouder in Oost), Jaap Schouffour (Bureau Broedplaatsen).

Waarom? Om te vieren dat Cruquiusgilde een feit is.

Wanneer? Zaterdag 14 december 2013

Door: Willeke Binnendijk

 

Cruquiusgilde; doordeweeks ambacht; in het weekend cultuur.

 

In Amsterdam Oost staat een blauwe loods; sinds anderhalf jaar is deze loods het nieuwe thuis van Cruquiusgilde. Dit is een bijzondere broedplaats waar kunstenaars en artiesten uit allerlei disciplines (samen) werken. Deze disciplines lopen uiteen van meubelmakers naar beeldende kunstenaars, muziek- en audio kunstenaars tot timmermannen. Bij binnenkomst is te zien dat er veel werk is verricht in de afgelopen tijd. Er zijn elf ateliers gebouwd, die door de achttien gildeleden in gebruik zijn genomen. Naast de ateliers beschikt de loods over een werkplaats met machines. Aan de ene wand prijkt een prachtige zwart-wit tekening van kunstenaar Corkville en wat hoger aan de andere wand een kleurrijk graffiti kunstwerk van Zender en June; een ode aan de eerste graffitikunstenaars in New York.

 

Cruquiusgilde heeft de ambitie om het komende jaar te ontwikkelen als sociale wijkonderneming; zo willen zij zich verbinden met de buurt en werkzoekende jongeren een werkervaringsplek bieden. Voor ROC leerlingen biedt Cruquiusgilde leerwerkplekken. Kansen ontwikkelen staat centraal en daarbij is iedereen welkom ongeacht achtergrond.

Lieke Thesingh en Jaap Schoufour zijn aanwezig bij de opening om het initiatief een warm hart toe te dragen. Lieke Thesingh vind het geweldig dat jongeren in het gilde de mogelijkheid krijgen om een vak te leren, ze zegt dat ze zich verheugd op wat hier de komende jaren gebeuren gaat. Volgens Jaap Schouffour wordt de omgeving Cruquiusweg een bijzonder stukje stad. In aansluiting op het groeiende aantal creatieve ondernemingen vindt hij het ambachtelijke aspect van Cruquiusgilde uniek.

 

Door de weeks voert ambacht de boventoon; in het weekend is er vooral plaats voor culturele activiteiten, zoals een bike-in cinema, theater en nachtelijke feestjes.

Met een open houding naar de omgeving is Cruquiusgilde hard op weg een belangrijke plek in de buurt te worden. Steeds meer buurtbewoners vinden hun weg naar de loods en werken mee aan de programmering.

POWER TO THE PEOPLE in gesprek met Lokale Lente

POWER TO THE PEOPLE in gesprek met Lokale Lente

4 Jun 2013

Afgelopen donderdag liep ik binnen in het kantoor van Lokale Lente. Een grote groep mensen uit verschillende windstreken van het land waren, tijdens de lunch, bijeen gekomen om in gesprek te gaan over verbinden en verstevigen van lokale ondernemingen […]

Lees de blog op http://powertothepeople.stillcity.org/

Betaald of onbetaald ondernemen in de wijk

Betaald of onbetaald ondernemen in de wijk

5 Apr 2013

In Amsterdam en in het land is een enorme ontwikkeling te zien van bewoners die lokaal, in hun buurt, het heft in eigen handen nemen. Deze initiatieven zijn van onderaf ontstaan en geworteld in de wijk. Zij bieden een kleinschalig en vaak kostenbesparend alternatief voor publieke taken en producten die nu veelal door grote organisaties worden uitgevoerd.

Pregnante vraag die de kop opsteekt is of deze initiatiefnemers hun werk betaald of onbetaald doen? Zo wierp Hetty Welschen, bestuurder in stadsdeel Amsterdam West, tijdens een netwerkbijeenkomst van Vertrouwen in de stad de vraag op hoe om te gaan met deze initiatieven. Wanneer betaal je deze mensen, waar ligt de scheidslijn tussen vrijwilligerswerk en betaald werk. Wie zijn deze initiatiefnemers; zijn het bewoners of professionals, zijn het ondernemers of sociaal ondernemers. En hoe betrouwbaar – duurzaam – zijn ze, hoe kan je het kaf van het koren scheiden.

Vanuit de initiatiefnemers spelen andere dilemma’s. Floor Ziegler, artistiek leider NoorderparkTrust, wierp op dat haar vaak de vraag gesteld wordt of zij een bewoner of professional is. En daarmee de vraag hoe zij haar activiteiten en de betaling hiervoor legitimeert. Is hun werk een aanvulling en voegen zij maatschappelijke meerwaarde toe in de wijk en hoe kan je dat ‘harder’ maken? En hoe positioneren zij zichzelf als maatschappelijk producent in de wijk, als serieuze partner voor de overheid en andere stakeholders. Op welke manier organiseren zij draagvlak in de buurt en hoe zorgen zij ervoor dat de wijk als opdrachtgever gaat functioneren?

In het vinden van antwoorden op deze vragen is het goed ons te realiseren dat we met een nieuwe manier van werken te maken hebben. De initiatiefnemers zijn pioniers, ‘change makers’, sociaal ondernemers in de wijk en bezig met een innovatieve manier van werken, van onderop, prikkelend en waarin nog niets vast staat. Zij werken in een markt waar in de laatste decennia vooral de overheid een rol heeft gespeeld. Bezuinigen en een terugtrekkende overheid biedt kansen op dit speelveld.

Relevant is te bespreken hoe een actieve civil society en wijkeconomie te organiseren is en welke speelruimte daarvoor door de overheid en andere organisaties wordt vrijgemaakt. Zowel in middelen als in capaciteit. Hoe stimuleert en ondersteunt de overheid actief burgerschap. Op welke manier openen zij de maatschappelijke markt voor kleinschalige oplossingen in de uitvoering van werkgelegenheid, welzijn, zorg en veiligheid. Welke afspraken maken we in een maatschappelijke aanbesteding? In deze afspraken spelen wijkondernemers steeds een grotere rol. Dat zij voor hun inzet betaald mogen worden lijkt me dan evident.

Loes Leatemia

 

Wil je mee praten over het onderwerp betaald of onbetaald – ondernemen in de wijk. Kom dan op 24 april naar Pakhuis de Zwijger. Lokale Lente organiseert samen met het Pakhuis een bijeenkomst over dit onderwerp. Meld je aan: http://www.dezwijger.nl/page/68667/nl

Lucas Community op weg naar een Wijkonderneming

Lucas Community op weg naar een Wijkonderneming

20 Dec 2012

Mostafa el Filali is een bijzondere man en pionier van de Lucas Community. Onconventioneel en volhardend  en hij heeft de overtuiging om de wijkonderneming in wording zonder subsidies te laten draaien.

Vanuit het Steunpunt Wonen is hij al een aantal jaren werkzaam in Amsterdam Nieuw West, in het voormalige Osdorp. In de tijd dat de Wijkaanpak nog hoog op de agenda stond werkte hij gedreven aan het ondersteunen en aanjagen van bewonersinitiatieven. Deze bewonersinitiatieven vinden nu een plek binnen de Lucasschool en zijn hard bezig om zelfdraaiende ondernemingen te worden. Met een startfinanciering van stichting Doen komen deze initiatieven tot wasdom. Volgens El Filali is de humus in de wijkaanpak gelegd, zijn de pioniers, de potentiële wijkondernemers opgestaan en gestart en groeien nu als plantjes in een vruchtbare omgeving. Om met de woorden van Maarten Hayer te spreken; er is een ‘fertile ground’ voor deze initiatieven.

Het leegstaande gebouw van de Lucasschool blijkt een goede plek voor de community die zij aan het worden zijn. Grote, lichte klaslokalen waar de verschillende ondernemers een plek hebben gevonden. Een naaiatelier, sportschool en klussenbedrijf. Ook een kunstenaar heeft zojuist een ruimte gehuurd. Met overgenomen meubilair van de ‘oude buurtentree’ van Stadgenoot is 1 van de lokalen ingericht als ontmoetingsruimte en vergaderplek. Hier is ook een kleine keuken waar beperkt groepsmaaltijden gemaakt kunnen worden. Naast het gebouw is braakliggende grond geschikt gemaakt voor kleinschalige landbouw.

De kerngroep van de community bestaat uit zo’n 15 mensen. Daaromheen zijn nog eens 15 a 20 mensen actief.  Met elkaar maken zij afspraken over beheer, schoonmaken en veiligheid in en om het pand. Wie sluit het pand af en wie doet de volgende dag de deur open.

De zoektocht  van de Lucas Community gaat over het aanjagen van het ondernemerschap, samenwerking tussen ondernemers in het gebouw en betrokkenheid bij de omliggende buurten. En het is een groot gebied. Het gaat zowel om buurten als Wildeman, Reimerswaal, Borrendam en het Zuidwest Kwadrant.

Verrassend is dat de Lucas Community volstrekt op zichzelf draait. Zij maken nauwelijks gebruik van subsidies of andere potjes. Niet van het stadsdeel die vanuit het beleid ‘huizen van de wijk’ heeft opgezet, waar bewonersbudgetten verdeeld worden. Niet van Ymere die in het aanpalende pand van de garage Notweg zoekt naar manieren om ondernemerschap in de wijk te stimuleren, maar in de praktijk moeite ondervindt om dat van de grond te krijgen. En ook niet vanuit het Broedplaatsenbeleid van de centrale overheid om culturele broedplaatsen te stimuleren. Zij zoeken naar waardering van hun inzet door ondernemerschap.

Wat mij betreft mogen de ondernemende bewoners uit Nieuw West voor de maatschappelijke en economische meerwaarde die zij maken voor de omgeving, op de langere termijn wel degelijk beloond worden met een deel van de budgetten die de overheid beschikbaar heeft. Niet als subsidie, maar als uitvoerders van een gezamenlijk belang in de buurt.

Op 9 februari is de officiële opening van de Lucas Community. Komt allen!

En zie de facebookpagina voor het meer foto’s.

Loes Leatemia

Excursie KNA naar Rotterdam

4 Oct 2012

 

Door Alexandra de Jong

Op donderdag 20 september organiseerde het Kennisnetwerk Amsterdam in samenwerking met Schleijpen & Leatemia een excursie naar Rotterdam, met als thema economisch duurzame wijkontwikkeling.  Een kort verslag van het bezoek aan vier bijzondere projecten in vier verschillende wijken van Rotterdam Zuid.